Denizli’nin Doğal Hazinesi ‘Çameli Pelemiri’ Bilim Dünyasına Kazandırıldı
Teknoliman.com.tr olarak, Türkiye’nin zengin biyoçeşitliliğine dair heyecan verici bir gelişmeyi duyurmaktan gurur duyuyoruz. Denizli’nin doğal güzellikleriyle öne çıkan ilçesi Çameli’de keşfedilen yeni bir bitki türü, uluslararası bilim literatüründeki yerini aldı. Emekli Fen Bilgisi Öğretmeni Rıfat Özdemir’in doğa yürüyüşleri sırasında fark ettiği ve dikkatini çeken bu özel bitki, yapılan detaylı bilimsel incelemeler sonucunda literatüre ‘Cephalaria cameliensis’ yani ‘Çameli pelemiri’ olarak geçti.
Keşif Süreci ve Bilimsel Tanımlama
Türkiye florası, bilim insanlarının titiz çalışmalarıyla her geçen gün yeni türlerle zenginleşiyor. Bu son keşif, Çameli’de yürütülen Biyoçeşitlilik Envanteri çalışmaları sırasında ortaya çıktı. Yaklaşık iki yıl süren arazi ve laboratuvar çalışmaları, bitkinin daha önce tanımlanmamış yeni bir tür olduğunu kanıtladı. Ege Üniversitesi Botanik Bahçesi ve Herbaryum Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Hasan Yıldırım ve ekibinin öncülüğünde gerçekleştirilen incelemeler, türün bilim dünyasına tanıtılmasını sağladı.
Uzmanların Ortak Çalışmasıyla Tür Doğrulandı
Keşif sürecine dair bilgi veren Prof. Dr. Hasan Yıldırım, ilk gözlemin emekli öğretmen Rıfat Özdemir’den geldiğini belirtti. Ardından Akdeniz Üniversitesi’nden Prof. Dr. Ramazan Süleyman Göktürk ile yapılan morfolojik değerlendirmeler, bitkinin mevcut türlerden farklılaştığını ortaya koydu. Türün ayrışma noktalarını moleküler düzeyde netleştirmek amacıyla Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi’nden Doç. Dr. Ergun Kaya tarafından ISSR analizleri yapıldı. Tüm bu titiz çalışmaların ardından, türün tamamen yeni olduğu kanıtlandı ve saygın bir taksonomi dergisi olan Phytotaxa’da yayımlanarak uluslararası literatüre girdi.
‘Çameli Pelemiri’nin Yaşam Alanı ve Tehditler
Prof. Dr. Yıldırım, ‘Çameli pelemiri’nin sadece Denizli-Çameli ve Muğla-Fethiye arasında dar bir coğrafyada, 1350-1850 metre yüksekliklerde yayılış gösterdiğini açıkladı. Bitkinin genel görünümü, yaprak ve çiçek özellikleri bakımından yakın akrabalarından belirgin şekilde ayrıldığı vurgulandı. Yapılan moleküler analizler de bu ayrımı güçlendirerek türün bağımsız bir takson olduğunu doğruladı. Ancak, türün yaşam alanının sınırlı olması ve bölgedeki yoğun otlatma baskısı nedeniyle, ‘Çameli pelemiri’nin IUCN kriterlerine göre ‘Tehlikede (EN)’ kategorisinde değerlendirilmesi öneriliyor.
Türkiye, Cephalaria Cinsi İçin Önemli Bir Merkez
Dünyada yaklaşık 100 tür ile temsil edilen Cephalaria cinsinin, Türkiye’nin yüksek endemizm oranına sahip önemli bir çeşitlenme merkezi olduğu belirtildi. Bu keşifle birlikte Türkiye’deki toplam Cephalaria tür sayısının 49’a yükseldiği, endemik tür sayısının ise 25’e ulaştığı ifade edildi. Bu durum, Anadolu’nun bu bitki cinsi için küresel önemini bir kez daha gözler önüne seriyor.
Çameli‘nin doğasını koruma konusundaki duyarlılığına dikkat çeken Prof. Dr. Yıldırım, bu keşfin hem Anadolu’nun ekolojik mirasını hem de yerel halkın duyarlılığının bilime katkısını gösterdiğini belirtti. Çalışmanın gerçekleşmesinde desteklerini esirgemeyen Çameli Belediyesine ve Belediye Başkanı Cengiz Arslan’a teşekkürlerini iletti. Teknoliman.com.tr olarak, bu tür keşiflerin Anadolu’nun henüz keşfedilmeyi bekleyen zengin biyolojik çeşitliliğini ortaya çıkarması açısından büyük önem taşıdığını düşünüyoruz.
