Türkiye’de İş Kazaları: Yüzde 90’ı Önlemlerin Göz Ardı Edilmesinden Kaynaklanıyor
Teknoliman.com.tr olarak, iş sağlığı ve güvenliği alanındaki güncel verileri sizler için derledik. Türkiye’de trafik kazalarının ardından en büyük can ve mal kaybına yol açan iş kazaları, ülke ekonomisi için yıllık 10 milyar doları aşan bir yük oluşturuyor. Aydın’da iş sağlığı ve güvenliği alanında öncü firmalardan Polat OSGB’nin Sorumlu Müdürü ve İş Güvenliği Uzmanı Emin Tükel, bu vahim tablonun temel nedenlerine dikkat çekerek, alınan önlemlerin bir masraf değil, kritik bir yatırım olduğunu vurguladı. Tükel, tüm işverenleri ve çalışanları 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’na tam uyum sağlamaya davet etti.
Kanun Yürürlükte, Peki Farkındalık Var mı?
30 Haziran 2012’de Resmi Gazete’de yayımlanarak 1 Ocak 2013’te yürürlüğe giren 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, 2025 itibarıyla tehlike sınıfı ayrımı gözetmeksizin tüm iş yerlerinde zorunlu hale geldi. Yaklaşık 13 yıllık bir uygulama sürecini geride bırakan kanun, pek çok tartışmaya sahne olsa da, zamanla iş güvenliğinin ne kadar hayati olduğu ve alınan tedbirlerin aslında bir maliyet kalemi değil, geleceğe yapılan sağlam bir yatırım olduğu gerçeği net bir şekilde ortaya çıktı. İstatistikler, kısa bir süre öncesine kadar meydana gelen iş kazalarının neredeyse tamamının insan kaynaklı ihmaller ve alınmayan tedbirler sonucunda gerçekleştiğini gösteriyor.
Avrupa’da İlk Sıralardayız, Maliyeti Ağır
Türkiye’nin iş kazaları ve meslek hastalıkları konusundaki karnesi maalesef endişe verici. Avrupa ülkeleri arasında üst sıralarda yer alan ülkemizdeki bu kazaların, milli ekonomiye yıllık maliyetinin 10 milyar doları aştığı belirtiliyor. Emin Tükel, bu noktada çarpıcı bir tespitte bulunuyor: “Eğer bu maliyetin sadece yüzde 25’i önleyici tedbirlere harcansaydı, yaşanan acı ve can kayıplarının yanı sıra ülke ekonomisine 7.5 milyar dolarlık devasa bir katkı sağlanmış olurdu.” Bu durum, alınmayan basit önlemlerin ne denli büyük ekonomik kayıplara yol açtığını gözler önüne seriyor.
Fırsat Değil, Yatırım: İş Sağlığı ve Güvenliği Kültürü
Sağlıklı ve güvenli bir iş yaşamı için iş sağlığı ve güvenliği kurallarına riayet etmenin bir formaliteden öte, ciddiye alınması gereken bir zorunluluk olduğunu belirten Tükel, en büyük sorunun ‘farkındalık eksikliği’ olduğunu dile getiriyor. İşverenlerin İSG hizmetini bir maliyet unsuru olarak görme eğiliminde olduğunu ancak alınmayan her önlemin, ileride çok daha büyük maliyetlere ve telafisi imkansız sonuçlara yol açtığını vurguluyor. Tehlike sınıfı ne olursa olsun, artık tüm iş yerlerinin İSG hizmeti almak zorunda olduğunun altını çiziyor. Kazaların büyük çoğunluğunun, basit ve kolayca alınabilecek önlemlerin göz ardı edilmesinden kaynaklandığını ekliyor.
‘Bana Bir Şey Olmaz’ Anlayışı Öldürüyor
İş kazalarına yol açan temel nedenleri sıralayan Tükel, şu noktalara dikkat çekiyor: Elektrik panolarının düzenli kontrolü, makine koruyucularının işlevselliği, yüksekte çalışma ekipmanlarının standartlara uygunluğu, kimyasal etiketlerinin güncelliği ve en önemlisi çalışanlara verilen düzenli eğitimlerle farkındalığın artırılması, birçok ağır yaralanma ve ölüm vakasının önüne geçebilir. Ancak ülkemizdeki en büyük tehlike, “Bana bir şey olmaz” anlayışı. Çalışanların alışkanlık haline gelen risk alma davranışları, iş kazaları oranlarının artmasındaki en önemli faktörlerden biri. Kişisel koruyucu ekipmanların (KKE) takılmaması bir cesaret göstergesi değil, istatistiksel olarak büyük bir kumardır ve bu kumarın kaybedeni genellikle çalışanların kendisi oluyor.
Teknoliman.com.tr olarak, iş sağlığı ve güvenliğinin sadece yasal bir zorunluluk değil, aynı zamanda insani ve ekonomik bir gereklilik olduğunu bir kez daha hatırlatıyoruz. Unutmayalım ki alınacak basit önlemler, hem canlarımızı kurtaracak hem de ülkemizin ekonomik geleceğine ışık tutacaktır.
